595 - Foundations even aan de top

In het voorjaar van 1969 besteedde het Amerikaanse vakblad Billboard uitgebreid aandacht aan een Britse popgroep – The Foundations. De groep had het in betrekkelijk korte tijd helemaal gemaakt, zo schreef Tony Harrod in een artikel met de veelzeggende titel: ‘From the Foundations to the Skies’.

   De auteur gaf meteen aan wat de Britten bereikt hadden. Hun eerste single ‘Baby Now That I’ve Found You’ was in 1967 op de bovenste plek van de Britse hitlijsten beland – het succes was over bijna twintig landen verspreid, met op dat moment een totale verkoop van 3,5 miljoen exemplaren. Dat was achttien maanden eerder gebeurd.

   Harrod: “Since then the Foundations have rocketed to international stardom and are now classed as one of the top five bands in the world, with assured success for the next 10 years. They are one of the few bands who can claim the 100 per cent success of every one of their single records making the British Top 30”.

Vanuit het niets naar de Britse top

De leden van de groep waren straatarm (‘pennyless’) toen ze door platenwinkelier Barry Class ontdekt werden in een eenvoudige koffie-club. De winkelier werd omschreven als ‘property icon’. De onervaren Tony Macaulay, 23 jaar, eerder werkzaam bij muziekuitgeverij Essex en later als producer bij platenmaatschappij Pye, had het liedje samen met John Macleod geschreven en ook geproduceerd. De single was niet met gejuich ontvangen. Het had dan ook tien weken geduurd voor die eindelijk opdook in de Britse hitlijsten – om vervolgens wel door de stoten naar de toppositie, aldus Harrod. Zo’n single werd in de muziekbusiness een ‘sleeper’ genoemd.

Tony Macaulay

In de muziekpers was menigeen verbaasd. Derek Boltwood bracht het eind 1967 onder woorden. De single voldeed niet aan de toenmalige criteria. Het waren immers de dagen van de hippies in San Francisco, drugs en psychedelische muziek. En zo kon je hun muziek absoluut niet omschrijven. “How dare a group like the Foundations have the effrontery to go to the top of the hit parade with their very first record when they’re not all particularly young, pretty, or even hippy. Surprise, surprise”, liet hij in Record Miror afdrukken.

   Het was niet alleen de eerste single van de groep. Het was bovendien de eerste song die Tony Macaulay ooit geschreven had.

Boltwood sprak met de jongens in de studio van het tv-programma ‘Top of the Pops’. Hij merkte op: “They were bubbling over with happiness and incredulous joy. They were a little bit dazed as well”.

   Zanger Clem Curtis nam het woord. “We’ve always been happy – our motto as a group could really be ‘even the bad times are good’. But now – it’s just too much”.

   Bassist Peter Macbeth maakte duidelijk hoe moeilijk het geweest was. “We only survived because we used to share everything”. Nu was het ineens anders. “We just can’t believe the last few days”.

   In de week van 11 november 1967 hadden ze de top bereikt, vóór ‘Massachusetts’ van de Bee Gees, ‘The Last Waltz’ van Engelbert Humperdinck, ‘Autumn Almanac’van de Kinks, ‘From The Underworld’ van de Herd en ‘San Francisco Nights’ van Eric Burdon met de Animals. ‘Sgt Pepper’ van de Beatles was die week de best verkopende elpee in het land.

Gesprek in de tv-studio

Curtis gaf aan dat ze alleen op de been waren gebleven omdat ze geduld aan de dag hadden gelegd en in feite weinig ambities hadden. “We never split up as a group or anything. We have just gone on and on waiting for a break. We never even saw ourselves as a hit parade group – our idea was to establish ourselves on the Geno Washington sort of scene. As a good club group earning regular money”.

   Gitarist Alan Warner had zelf zijn gitaren moeten fabriceren – ‘out of old beds, because he couldn’t afford to buy one’. Met die aanpak wisten ze het vol te houden.

   Alan was niet de enige die in armoede geleefd had. Saxofonist Mike Elliott woonde in een flat zonder dak, die op het punt stond om afgebroken te worden. “Mike’s flat was on the top floor, there was nothing above him but blue sky”.

In het najaar van 1967 waren de tijden plotseling veranderd dankzij hun onverwachte hit, hun eerste single. “Now we don’t have to worry about where the next meal’s coming from – it’s always there. And the thing is that everything happened so quickly that we’re not quite sure about anything – except that we are very happy about it all”.

   De muzikanten stelden zich dankbaar op. Het succes had hun leven niet veranderd, lieten ze de redacteur van Record Mirror weten. “Success hasn’t changed us at all. We still share everything between us, like we did in the old days”.

Mike Elliott (uit Jamaica)

De Foundations, acht man, maakten Britse soulmuziek. Sommige leden waren blank, anderen hadden een donkere huidskleur. Ze waren niet allemaal jong.

   Saxofonist Mike Elliott was al in 1929 geboren op het eiland Jamaica. Alan Smith van popkrant New Musical Express vond dat hij een ‘sunshine accent’ had. Uit zijn mond tekende de journalist op: “Man, I been in Britain 12 years, but in Kingston I was with the best band in Jamaica. It was the Roy Coburn band – the very best. The reason I came here was to get a better understanding.

   I’ve had it good sometimes in the last 12 years, but there’s been times when I’ve had to go and sell in my horn to eat and pay the rent. One time, when it wasn’t so bad, I had a job with a little group working on the Lakonda, cruising to Tenerife and Las Palmas. That was very enjoyable!”

Mike Elliott

Mike had er achteraf spijt van dat hij zijn muzikale heil niet in de VS gezocht had: “If I’d gone to America I would now be the best saxophone player in the world. Maybe I could still be, I’ve got faith in myself, man. I know myself. I know what I want”.

   Over Engeland liet hij zich niet positief uit. “I don’t like London, in fact, man, I don’t like England at all”. Alan Smith: “ Mike admits that one of his ambitions is to quit the Foundations so he can get away from here”.

   Was het wel verstandig om dat af te laten drukken in een Britse popkrant, vroeg ik me af toen ik het onlangs las. Als je platen maakte bij Motown kreeg je etiquette-training – bijvoorbeeld hoe je je moest uiten in interviews. Bij de Foundations leek daar weinig sprake van te zijn.

Clem Curtis

De journalist van New Musical Express sprak tevens met zanger Clem Curtis. Die was anno 1940 geboren op het eiland Trinidad en had een donkere huidskleur.

   Ze spraken over het schrijven van liedjes. Zowel ‘Baby Now That I’ve Found You’ en opvolger ‘Back On My Feet Again’ hadden de leden van de groep niet zelf gecomponeerd. Het duo Tony Macaulay en John Macleod hadden voor winnende songs gezorgd. Hoe zou dat verder gaan bij de selectie voor volgende singles?

   Curtis liet zich tactisch uit, merkte Alan Smith op: “As long as they turn out good numbers then we’ll be happy to record them. But we’d like to come up with something ourselves, naturally”.

Zoals eerder gezegd, de Foundations voldeden niet aan het heersende hippie-imago. Hoe zagen de leden van de groep zich zelf, wilde hij weten.

   Clem Curtis formuleerde het antwoord. In zekere zin deden ze maar wat. “Our image is just as you see us: the most unusual bunch of people you’ve ever come across. Most groups conform in a certain way as regards age and so on, but we’re different. We get screams from the audiences we play – though they’re not wild screams – but most of all we’re happy if we just get a good response”.

   Ze hadden wel vertrouwen in de toekomst. Dat gold zeker voor saxofonist Mike Elliott, wist hij: “As Mike says, we’ve also got faith. He believes he could be the greatest tenor player in the world. Mike is devoted to improving himself as a musician. His horn is like a wife to him. He sleeps with it cradled in his arms”.

Clem Curtis

In het buitenland

Ook de Britse popjournalist Richard Green liet Clem Curtis aan het woord. Veel positiefs kwam er niet uit. De groep was terug uit Nederland en Ierland. Enthousiast over de behandeling in die landen was hij niet. In Amsterdam had hij met ‘racial hatred’ te maken gehad.

Over hun ervaringen in Schotland was hij explicieter, maar ook niet lovend. “Scotland was the first time it ever happened to us. There was one guy in the crowd on about black – this and black – that.

   In the end, he threw a bottle at me, but it hit someone else and he got arrested. We are well liked in Scotland, but you always have the fear that something is going to happen. There are all these guys with scars down their faces”.

Over Ierland liet hij optekenen: “Ireland is a terrible place! The first night was a treat. Then we played about fifty miles away, at a sort of grotty place. At the end of the show, I went to the bar and I was tackled about a fight that happened there the day before. This guy stuck a knife in my waist and pressed it there. I took about an hour to talk myself out of a tight position and convince him I hadn’t been there the day before.

   This guy said he had heard somewhere that coloured men were going to rule the world someday and he wasn’t going to be ruled by a black man. He asked me what I’d do if he hit me and before I could reply he said that if I hit him, four of his mates would give me a kicking.

   He kept trying to provoke me, but in the end he said I had answered his questions in the right manner and he took the knife away. It was like a cross-examination”.

Over hun optreden, met name in Manchester vertelde frontman Clem: “We haven’t got a spectacular show, but the more raving the audience is, the more raving we get!

   We get very, very, very good crowds wherever we go. People say we are a very unusual bunch and I think we Foundations are. Let me explain. When kids go to a ballroom some groups ignore them. They go on, do their act, then disappear.

   We mix with the audience before a show and establish what sort of a crowd we have. Most times they don’t know who we are, but sometimes they do and they tell us what they like. We did two working men’s dubs in Manchester and brought the building down. We were told we outdrew big American stars at Purley Orchid and were re-booked.

   The fact is, the Foundations is not a group of teenage idols, you know. Most of the people in our band are fully-grown men. We play music for people who appreciate it. We don’t expect the kids to scream and holler, but when they do we like it”.

Toetsenman Tony Gomez uitte zich niet tevreden met hun tweede hitsingle ‘Back On My Feet Again’. Die was – ten onrechte – niet zo succesvol geweest als hun debuut, terwijl die volgens hem toch een stuk beter was. Een nieuwe single moest de Foundations weer helemaal naar de top brengen. Het vertrouwen van de muzikanten in hun songwriters was afgenomen, lieten ze in het openbaar afdrukken. “We’re writing our own gear now” kon iedereen lezen. “The next single will probably be by the same people as these two [Macaulay en Macleod], but after that we’ll change”. Ze hadden zelf ideeën genoeg.

Tony Gomez

De Foundations stonden op het punt om – in mei 1968 - naar Amerika te gaan.

   Gomez zat vol plannen. Hij wilde in Hollywood rondkijken. Ook Detroit – de studio van Motown – stond in zijn agenda. Hoe werd daar gewerkt vroeg hij zich af. Wat ze er zouden doen om hun carrière in stand te houden of naar een hoger plan te brengen, dat kwam in het interview nauwelijks aan de orde.

   Over hoe ze hun volgende single wilden aanpakken zei hij: “Our records do represent our sound, so we are going to keep the same sound on the next one, but make the song completely different”.

Nieuwe zanger: Colin Young

De Foundations leefden misschien in harmonie met elkaar toen ze nog niet waren doorgebroken. Maar met de hits kwam ook de onrust, althans dat meende ik op te kunnen maken uit wat er over hen in de pers geschreven werd. Succes brengt vaak spanningen met zich mee, is mijn ervaring. Bij een groep met zeven leden kan ik me daar wel iets bij voorstellen. De verdeling van de inkomsten bijvoorbeeld roept altijd problemen op, al komt dat meestal niet direct naar buiten. In een groep heb je bovendien een of meer ambitieuze leden, terwijl anderen het vaak wel mooi vinden.

   Hoe dan ook, er was onenigheid in het management. Manager Ron Fairway werd aan de kant gezet, Barry Class bleef alleen over. In 1968 vonden er ook ‘personeelswisselingen’ plaats. Saxofonist Mike Elliott verdween uit de groep.

   Zanger Clem Curtis liet de Foundations eveneens achter zich. In zijn plaats nam Colin Young plaats achter de zangmicrofoon. Later liet ook bassist Peter MacBeth het afweten. Wat was er nog over van de Foundations?

Begin 1969 nam de bassist nog het woord voor een interview in Melody Maker. Hij kwam aanrijden in een zeer luxueuze auto (merk: Pontiac). Volgens hem zat de groep boordevol met plannen, vooral voor de Amerikaanse muziekmarkt. Ze zouden er een geweldig aanbod gekregen hebben: “We’ve had an offer to go to America for 12 months and although no figure was mentioned we’ve been told everyone in the group could retire at the end of the year and live very nicely”.

   Volgens hem speelde geld echter geen rol. “Obviously we could make so much money in the States but no-one in the group is a slave to money. We’re not going to do a Dave Clark or a Herman’s Hermits. We just want our own scene in England, have our international act and just groove along”.

De Foundations stonden in het vroege voorjaar van 1969 op het punt om in een nieuwe samenstelling – met Colin Young als frontman – twee albums op te nemen. Misschien kwam dat wel omdat er voor de Amerikaanse markt een contract getekend was met UNI Records. Aan geld leek het niet te ontbreken.

   Het eerste album zou nog in het teken staan van de ideeën van Tony Macaulay, de componist van de twee eerste hits. Over de tweede langspeelplaat kon je lezen: “We wrote some songs several months ago for a freaky-type LP but at the moment we’re thinking in terms of the American market only. We’ll be able to see what the reaction is like there first.

   We could play underground-type numbers in the States and the Americans will listen. If we played those soft of numbers here I don’t know what the reaction would be.

   Americans don’t have this sort of prejudice. If they come along it’s to see what a group is doing and they take the music on its merits... I hope the day will come when that happens in this country. It will be a much healthier scene all round”.

Colin Young

MacBeth uitte zich positief over de opvolger van zanger Clem Curtis. “Colin’s fitting in very well. I think he felt a bit confused when he first joined us but he’s one of us now. He’s very easy to work with”.

   Alvorens in zijn dure Pontiac te stappen liet de bassist nog weten: “I think this year is going to be a very big one for us. We’re so busy I don’t even get time for a haircut – let alone going salmon fishing or looking for a new flat”.

   Op dat moment besefte de muzikant waarschijnlijk niet dat hij een aantal maanden later geen deel meer van de Foundations zou uitmaken.

‘Build me up buttercup’

Begin januari van het jaar 1969 waren de Foundations opnieuw de Amerikaanse hitlijsten binnen gedrongen. Deze keer met de single ‘Build me up buttercup’, opnieuw geschreven door Tony Macaulay – maar nu samen met Mike d’Abo. Colin Young had de zang voor zijn rekening genomen. De single schoot door naar de top van de Amerikaanse hitlijsten. Ook elders in de wereld hadden de Foundations het weer helemaal gemaakt.

   De toekomst zag er geweldig uit voor de groep. Er waren uitnodigingen om overal op te treden.

Zo simpel was het echter niet. Clem Curtis, zanger van ‘Baby now that I’ve found you’, was niet alleen op de solo tour gegaan, hij trad ook op als ‘Clem Curtis and the New Foundations’.

   Toen de echte Foundations op tournee gingen door Amerika, moesten ze eerder terugkeren omdat Clem Curtis er met zijn ‘nieuwe’ Foundations al geweest was.

   Zanger Colin Young liet in Record Mirror afdrukken: “We had to come back after only five weeks, because we came face to face with the fact that we had no gig for the sixth week. It seems that our former lead singer, Clem Curtis, had come over to the States as well. He went to the promoter in Detroit where we were to play, and announced himself to be ‘Clem Curtis and the New Foundations’. He’d gotten some local people together and formed a quick band, and the price they were asking for the gig we had on our books was naturally less. The promoter gave it to them. We got a call from our manager telling us that there was no Detroit date anymore”.

   In slechtere tijden hadden de leden van de groep lief en leed met elkaar gedeeld. Nu het succes er was bleef van hun ideaal weinig meer over.

   De echte Foundations lieten niet met zich sollen. Colin Young: “There has, of course, been an injunction served against the name ‘Clem Curtis and the New Foundations'. I have nothing against Clem. He left the group of his own accord to go solo, so I don’t know why he would do a thing like that. There are even rumours that he sang on ‘Buttercup’, which is wrong”.

Nieuwe muziek

Met de komst van Colin Young waren de Foundations andere muziek gaan maken.

   Popjournalist Roger St. Pierre legde in augustus 1969 vast: “Colin had quite a task when he replaced Clem Curtis and became the group’s new lead voice. He’s now been with them for eight months since ‘Build Me Up Buttercup’ but he’s still the new singer, new because he has added new excitement to their already highly commercial sound”.

   Colin, die steeds meer op de voorgrond trad, liet vol trots de nieuwe single ‘Born To Live, Born To Die’ horen, een song uit de eigen koker van de groep. Tony Macaulay was er niet meer bij betrokken.

   St. Pierre: “It’s a completely new sound for the boys but one factor hasn’t changed and that’s the obvious infectiousness of the thing”.

   De zanger was het helemaal met hem eens. “I’m really confident of this one, the hook-line is so repetitious and catchy, it should be our biggest one yet. So far we have been a teeny-boppers’ group but we want to progress now. I’d like to develop into a top-rate ballad singer and the rest of the boys all want to deepen their music”.

   De nieuwe muziek werd omschreven als ‘smoother’ en ‘more sophisticated’.

Het leek fantastisch te gaan met de groep. De journalist vergeleek de verkoop van hun eerdere platen zelfs met die van de Beatles.

   Colin Young werd als een mogelijke superster afgeschilderd. Hij was een idool geworden. “It’s frightening sometimes when an audience really gets carried away. You have to run for your life or they’d kill you – not deliberately of course but you really could have a nasty accident.

   I remember one time when I had a right nasty moment. A girl grabbed at my trousers and started pulling me off the stage. I knew that if I fell I’d be trampled. Man, that scared me”.

Over zijn leven vóór de Foundations (eerst op het eiland Barbados) vertelde Colin: “We get on great. When Clem left they auditioned about 200 singers. My own group, Joe E. Young and the Tonics, had just folded so I went along and they instantly took a liking to me. Luckily I already knew a lot of their numbers so I fitted in right away. We all have our own scenes but we often get together for a party or just for a chat. It’s nice”.

Foundations in april 1969

De nieuwe zanger had wel heimwee naar het eiland waar hij vandaan kwam. “I hadn’t seen my family for four years. Then, while we were in New York, my brother read in the papers that I was in the group and he turned up at the Fillmore East to see me.

   After the show I phoned my mum and spoke to her for the first time since I’d left home. It wasn’t that we’d had a bust up or anything but when I left home it had been because I wanted to get right away from everything and sort myself out.

   Now I’d really like to go back to Barbados. It’s a beautiful island and I can’t wait to see the folks again but I couldn’t stay for more than a couple of months – I’m too restless, I have to keep moving on to new places. Still, I’m quite happy in England, I can’t think of a nicer country, we’ve got so much personal freedom here.

   What a contrast to the States. I hated it there. You really do walk in fear of your life. Everybody carries guns and they don’t think twice about using them.

   New York is ridiculous. I was glad to get out. The people are so unfriendly. But audiences are better there – they really listen to the music and they are much more appreciative”.

Roger St. Pierre eindigde zijn artikel vol optimisme. “Everything is happening at once for the Foundations. They have been busy finishing off the single and promoting the album and now they are writing material for a new double album”.

   Colin Young voegde eraan toe: “We’re doing mostly our own numbers now but it all means we have less and less time to ourselves.

   I’ve hardly slept in days and we’ve done so much travelling. We’re all shattered, we need a couple of weeks off so we can get ourselves together. I wish we had the Beatles’ status, they can afford to sit back and relax. You know, it’s a real strain working in a group. The conditions we have to put up with at some venues are disgusting with no running water, bad, cramped dressing rooms and dodgy promoters. Still, pop is the only thing I’ve ever wanted to do, in fact, it’s the only thing I can do!”’

groeten uit Nederland

Einde voor de Foundations

Mooie verhalen ten spijt, het nieuwe repertoire sloeg niet aan. Zowel in Amerika als in Engeland bleven de hits uit. Na 1969 wist de groep niet meer in de lijsten te scoren. Zonder hitsingles kwam een groep als de Foundations niet verder. Er kwam een einde aan de samenwerking met manager Barry Class. Rechtszaken volgden. Colin Young verliet de Foundations in het najaar van 1970. Het heilige vuur doofde snel uit…

Goeie ouwe tijd – november 1967

Harry Knipschild

28 mei 2026

Clips

* Foundations, Baby Now That I've Found You

* Foundations, Back On My Feet Again

* Foundations, Build Me Up Buttercup

Literatuur

Derek Boltwood, ‘Before this record, we were just what you call ‘bums’, say the Foundations, Record Mirror, 11 november 1967

‘Alan Smith finds Foundations an unusual ‘bunch’’, New Musical Express, 10 februari 1968

Richard Green, ‘Foundation Clem reveals popland’s ‘black spots’’, New Musical Express, 9 maart 1968

Royston Eldridge, ‘Foundations aren’t going to desert the British public’, Melody Maker, 29 maart 1969

Rod Harrod, ‘From the Foundations to the Skies’, Billboard, 26 april 1969

‘Band in key tour of Europe this summer’, Billboard, 26 april 1969

Lon Goddard, ‘Ups-and-downs of the Foundations in America’, Record Mirror, 21 juni 1969

Roger St. Pierre, ‘Foundations want to progress’, Top Pops, 9 augustus 1969